Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 62
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
पुत्राणां चाक्षयांल्लोकान्स्वर्गे ये रक्षसा हताः / तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा दृढाश्वो ज्येष्ठ उच्यते
Transliteration
putrāṇāṃ cākṣayāṃllokānsvarge ye rakṣasā hatāḥ / tasya putrāstrayaḥ śiṣṭā dṛḍhāśvo jyeṣṭha ucyate
Translation
जो स्वर्ग में राक्षस द्वारा मारे गए, उनके पुत्रों को भी स्वर्ग में अक्षय लोक मिलते हैं। उसके तीन श्रेष्ठ पुत्र थे; उनमें ज्येष्ठ दृढ़ाश्व कहलाता है।
Word by Word
पुत्राणाम्of the sons
पुत्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अक्षयान्imperishable
अक्षयान्:
कर्म (Karma/Direct object qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; ‘लोकान्’ इत्यस्य विशेषणम्
लोकान्worlds/realms
लोकान्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
येwho
ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
रक्षसाby a demon (rakṣas)
रक्षसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण
हताःkilled
हताः:
क्रिया/विधेय (Predicate participle)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य विधेय
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; संख्याविशेषण
शिष्टाःremaining
शिष्टाः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘remaining/left’ अर्थे
दृढाश्वःDṛḍhāśva
दृढाश्वः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदृढ + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper noun)
ज्येष्ठःeldest
ज्येष्ठः:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण
उच्यतेis said/called
उच्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)