Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 168
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका जनाः / भगीरथस्तु तां गङ्गामानयामास कर्मभिः
Transliteration
atrāpyudāharantīmaṃ ślokaṃ paurāṇikā janāḥ / bhagīrathastu tāṃ gaṅgāmānayāmāsa karmabhiḥ
Translation
यहाँ भी पौराणिक जन इस श्लोक का उदाहरण देते हैं—भगीरथ ने अपने कर्मों (तप-प्रयत्नों) से उस गंगा को ले आया।
Word by Word
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Location/context)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
उदाहरन्तिthey cite/quote
उदाहरन्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootउद् + आ + हृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
इमम्this
इमम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
श्लोकम्verse
श्लोकम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पौराणिकाःPurāṇa-experts/traditionists
पौराणिकाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपौराणिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
जनाःpeople
जनाः:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पौराणिकाः इत्यस्य विशेष्य (appositional)
भगीरथःBhagīratha
भगीरथः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootभगीरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ताम्her/that (river)
ताम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गङ्गाम्Gaṅgā
गङ्गाम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आनयामासbrought
आनयामास:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कर्मभिःby (his) deeds/efforts
कर्मभिः:
करण (Instrument/means)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; साधन/उपाय