Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 157
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
षष्टिं पुत्रसहस्राणि द्वितीया जनयिष्यति / मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा केशिनी पुत्रमेककम्
Transliteration
ṣaṣṭiṃ putrasahasrāṇi dvitīyā janayiṣyati / munestu vacanaṃ śrutvā keśinī putramekakam
Translation
दूसरी पत्नी साठ हजार पुत्रों को जन्म देगी; मुनि का वचन सुनकर केशिनी ने एक पुत्र का वर स्वीकार किया।
Word by Word
षष्टिम्sixty
षष्टिम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative/Singular (numeral used with sahasrāṇi)
पुत्रसहस्राणिthousands of sons
पुत्रसहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पुत्राणां सहस्राणि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; here Accusative/Plural as object
द्वितीयाthe second (wife)
द्वितीया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative/Singular
जनयिष्यतिwill beget/give birth to
जनयिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) (णिच् causative)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Causative future 3rd sg
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive/Singular
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (contrast/emphasis)
वचनम्the statement/word
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative/Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
केशिनीKeśinī
केशिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative/Singular
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative/Singular
एककम्single/only one
एककम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative/Singular (agreeing with पुत्रम्)