Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 151
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
आजहाराश्वमेधानां शतं चैव पुनः पुनः / षष्टिं पुत्रसहस्राणि दग्धान्यस्य रुषा विभो
Transliteration
ājahārāśvamedhānāṃ śataṃ caiva punaḥ punaḥ / ṣaṣṭiṃ putrasahasrāṇi dagdhānyasya ruṣā vibho
Translation
उस विभु ने बार-बार सौ अश्वमेध यज्ञ किए; उसकी क्रोधाग्नि से साठ हजार पुत्र भस्म हो गए।
Word by Word
आजहाराhe performed/brought (i.e., accomplished)
आजहारा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-हृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
अश्वमेधानाम्of horse-sacrifices
अश्वमेधानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअश्वमेध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; समासः—अश्वस्य मेधः (षष्ठी-तत्पुरुष)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; संख्यावाचक
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction/particle)
एवindeed/just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), पुनरुक्ति for emphasis
षष्टिम्sixty
षष्टिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; संख्यावाचक
पुत्रसहस्राणिthousands of sons
पुत्रसहस्राणि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन; समासः—पुत्राणां सहस्राणि (षष्ठी-तत्पुरुष)
दग्धानिburnt
दग्धानि:
Karma (कर्म) as PPP predicate
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘burnt’
अस्यof him/this (his)
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
रुषाby (his) wrath
रुषा:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन