Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 6
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
तमागतमभिप्रेक्ष्य नारदं सगरस्तदा / अर्घ्यपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयामास शास्त्रतः
Transliteration
tamāgatamabhiprekṣya nāradaṃ sagarastadā / arghyapādyādibhiḥ samyakpūjayāmāsa śāstrataḥ
Translation
नारद को आया देखकर सगर ने तब शास्त्रविधि से अर्घ्य, पाद्य आदि देकर उनका सम्यक् पूजन किया।
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
आगतम्arrived
आगतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootā-√gam (धातु) + āgata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त, भूतकृदन्त/क्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; तम्-विशेषण
अभिप्रेक्ष्यhaving looked at/seen
अभिप्रेक्ष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√prekṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
नारदम्Narada
नारदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
सगरःSagara
सगरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsagara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अर्घ्यपाद्यादिभिःwith arghya, pādya, etc. (offerings)
अर्घ्यपाद्यादिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootarghya + pādya + ādi (प्रातिपदिक)
Formसमाहार/सूच्यर्थ-समास (arghya-pādya-ādi); तृतीया बहुवचन; पूजन-करण
सम्यक्properly
सम्यक्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: properly)
पूजयामासworshipped, honored
पूजयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formलिट् (Periphrastic perfect/परस्मैपद-लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; causative nuance not intended here (pūjayāmāsa = 'did worship')
शास्त्रतःaccording to the scriptures
शास्त्रतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootśāstra (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'according to scripture/rule'