Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 10
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
तत्र गत्वा यथान्यायं देवाः शर्वपुरोगमाः / शशंसुः सकलं तस्मै सागराणां विचेष्टितम्
Transliteration
tatra gatvā yathānyāyaṃ devāḥ śarvapurogamāḥ / śaśaṃsuḥ sakalaṃ tasmai sāgarāṇāṃ viceṣṭitam
Translation
वहाँ जाकर, शर्व (शिव) के अग्रणी देवों ने विधिपूर्वक उसे समुद्रों की समस्त विचित्र चेष्टाएँ निवेदित कीं।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive) — ‘having gone’
यथा-न्यायम्according to proper rule
यथा-न्यायम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + न्याय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
शर्वपुरोगमाःhaving Śarva (Śiva) as their leader
शर्वपुरोगमाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootशर्व + पुरोगम (प्रातिपदिक; पुरः + √गम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘शर्वः पुरोगमः येषाम्’ (whose leader is Śarva)
शशंसुःthey reported, told
शशंसुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√शंस् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
सकलम्entire, whole
सकलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण—‘विचेष्टितम्’ इत्यस्य
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
सागराणाम्of the oceans
सागराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
विचेष्टितम्the actions/behavior
विचेष्टितम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविचेष्टित (कृदन्त; वि + √चेष्ट्, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त—‘what was done/behavior’