Shloka 63
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
प्रभावः कार्त्तवीर्यस्य लोके प्रथिततेजसः / प्रसंगात्कथितः सम्यङ्नातिसंक्षेपविस्तरः
Transliteration
prabhāvaḥ kārttavīryasya loke prathitatejasaḥ / prasaṃgātkathitaḥ samyaṅnātisaṃkṣepavistaraḥ
Translation
लोक में प्रसिद्ध तेजस्वी कार्त्तवीर्य का प्रभाव प्रसंगवश कहा गया है—न बहुत संक्षेप, न बहुत विस्तार।
Word by Word
प्रभावःmight/glory
प्रभावः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कार्त्तवीर्यस्यof Kārttavīrya
कार्त्तवीर्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
प्रथित-तेजसःof renowned splendour
प्रथित-तेजसः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootप्रथित (कृदन्त, √प्रथ्) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासः—प्रथितं तेजो यस्य (renowned splendour)
प्रसङ्गात्from occasion/context
प्रसङ्गात्:
हेतु/अपादान (Cause)
TypeNoun
Rootप्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause/occasion)
कथितःhas been narrated
कथितः:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) प्रयोगः—‘is told/has been narrated’
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अति-संक्षेप-विस्तरःneither too brief nor too detailed
अति-संक्षेप-विस्तरः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + संक्षेप (प्रातिपदिक) + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—अतिसंक्षेपः (too brief) / विस्तारः (too detailed) इत्यर्थे ‘neither too brief nor too detailed’ (elliptic)