Shloka 44
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
कृतकौशलसंप्रश्नपूर्वकाः सुमहोदयाः / तेषां तस्य च संवृत्ताः कथाः पुण्या मनोहराः
Transliteration
kṛtakauśalasaṃpraśnapūrvakāḥ sumahodayāḥ / teṣāṃ tasya ca saṃvṛttāḥ kathāḥ puṇyā manoharāḥ
Translation
कुशल-प्रश्नों से आरंभ होकर अत्यंत मंगलमय, उनके और उसके बीच पवित्र व मनोहर कथाएँ हुईं।
Word by Word
kṛta-kauśala-saṃpraśna-pūrvakāḥpreceded by courteous inquiries
kṛta-kauśala-saṃpraśna-pūrvakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta (प्रातिपदिक; कृ धातोः क्त) + kauśala (प्रातिपदिक) + saṃpraśna (प्रातिपदिक) + pūrvaka (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास: कृतं कौशलम् (courtesy) तथा संप्रश्नः (inquiry) पूर्वकाः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
su-mahodayāḥof very great auspiciousness
su-mahodayāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahodaya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: सुमहः उदयः/उदयाः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
saṃvṛttāḥoccurred / took place
saṃvṛttāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-vṛt (धातु) + क्त-प्रत्यय (क्त-कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि-प्रयोगे ‘occurred/happened’ (agreeing with kathāḥ)
kathāḥconversations, stories
kathāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
puṇyāḥholy, meritorious
puṇyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of kathāḥ)
manoharāḥcharming, delightful
manoharāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmanohara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of kathāḥ)