Shloka 6
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
स तान्दृष्ट्वाभिवाद्यैतान्दुःखितान्दुःखकर्शितः / शोकामषयुतस्तैश्च सह त्स्थौ दिनत्रयम्
Transliteration
sa tāndṛṣṭvābhivādyaitānduḥkhitānduḥkhakarśitaḥ / śokāmaṣayutastaiśca saha tsthau dinatrayam
Translation
उन दुखितों को देखकर और प्रणाम करके, स्वयं भी दुःख से कर्शित वह शोक और रोष सहित उनके साथ तीन दिन ठहरा।
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तान्them
तान्:
कर्म (Karma/object; of दृष्ट्वा/अभिवाद्य)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल/absolutive)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
अभिवाद्यhaving greeted/saluted
अभिवाद्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल/absolutive)
TypeVerb
Rootअभि + वद् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
एतान्these
एतान्:
कर्म (Karma/object; apposition to तान्)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
दुःखितान्grieving; sorrowful
दुःखितान्:
विशेषण (Adjectival to एतान्/तान्)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (एतान् इति विशेष्य)
दुःखकर्शितःtormented by grief
दुःखकर्शितः:
विशेषण (Adjectival to सः)
TypeAdjective
Rootदुःख-कर्शित (प्रातिपदिक; दुःख + कर्शित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (दुःखेन कर्शितः = afflicted by grief)
शोकामर्षयुतःfilled with sorrow and indignation
शोकामर्षयुतः:
विशेषण (Adjectival to सः)
TypeAdjective
Rootशोक-अमर्ष-युत (प्रातिपदिक; शोक + अमर्ष + युत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (शोकामर्षेण युतः = joined with grief and indignation)
तैःwith them
तैः:
सहकारक (Sahakāraka/association)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
चand
च:
सम्बन्ध (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक अव्यय/conjunction
सहtogether with
सह:
सहकारक (association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गसदृश/पूर्वपद; association marker
तस्थौstayed; remained
तस्थौ:
क्रिया (Kriyā/action)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दिनत्रयम्for three days
दिनत्रयम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/time-extent)
TypeNoun
Rootदिन-त्रय (प्रातिपदिक; दिन + त्रय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयाणि दिनानि) कालावधि-अर्थे