Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 24
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
ततः क्रोधपरीतात्मा दग्धुकामो ऽखिलां पुरीम् / उदैरयद्भार्गवो ऽस्त्रं कालाग्निसदृशप्रभम्
Transliteration
tataḥ krodhaparītātmā dagdhukāmo 'khilāṃ purīm / udairayadbhārgavo 'straṃ kālāgnisadṛśaprabham
Translation
तब क्रोध से आविष्ट होकर, समूची पुरी को भस्म करने की इच्छा से, भार्गव ने कालाग्नि के समान तेजस्वी अस्त्र का आह्वान किया।
Word by Word
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb)
क्रोधपरीतात्माwhose self was overcome by anger
क्रोधपरीतात्मा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootक्रोध + परीत + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तृतीया-तत्पुरुष: क्रोधेन परीतः आत्मा यस्य)
दग्धुकामःdesiring to burn
दग्धुकामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootदग्धु (tumun/infinitive-base from दह्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (उपपद-तत्पुरुष: दग्धुं कामः—desirous to burn)
अखिलाम्entire
अखिलाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पुरीम्city
पुरीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उदैरयत्he set in motion, he discharged
उदैरयत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootउद् + ईरय् (धातु, णिच्)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
भार्गवःthe Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्त्रम्weapon, missile
अस्त्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कालाग्निसदृशप्रभम्having a radiance like the fire at the end of time
कालाग्निसदृशप्रभम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootकाल + अग्नि + सदृश + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (उपमान-तत्पुरुष: कालाग्निसदृशा प्रभा यस्य)