Shloka 18
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
श्रुत्वाहं तद्वयस्तात नमस्कृत्य पिता महम् / गतवाञ्छिवलोकं वै हरदर्शनकाङ्क्षया
Transliteration
śrutvāhaṃ tadvayastāta namaskṛtya pitā maham / gatavāñchivalokaṃ vai haradarśanakāṅkṣayā
Translation
यह सुनकर, हे तात, मैंने पितामह ब्रह्मा को प्रणाम किया और हर (शिव) के दर्शन की अभिलाषा से शिवलोक को गया।
Word by Word
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय; ‘having heard’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (refers to instruction/statement)
वयस्O elder
वयस्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संबोधनार्थे/विशेषणार्थे ‘aged/elder’ (context: addressing)
तातO dear sir/father
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (vocative), एकवचन; affectionate address ‘dear father/sir’
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनमस् + कृ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय; ‘having saluted’
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘father’ (subject)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
गतवान्went/had gone
गतवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfective past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having gone’
शिवलोकम्to Śiva’s world
शिवलोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + लोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
हरदर्शनकाङ्क्षयाwith the desire to see Hara (Śiva)
हरदर्शनकाङ्क्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootहरदर्शन + काङ्क्षा (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (‘हरस्य दर्शनम्’); ततः ‘हरदर्शनस्य काङ्क्षया’ इति षष्ठी-तत्पुरुष; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; हेतौ/निमित्ते (instrumental of motive)