Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 38
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
परात्परायै परमेष्ठिदायै तापत्रयोन्मूलनचिन्तनायै / जगद्धितायास्तपुरत्रयायै बालादिकायै त्रिपुराभिधायै
Transliteration
parātparāyai parameṣṭhidāyai tāpatrayonmūlanacintanāyai / jagaddhitāyāstapuratrayāyai bālādikāyai tripurābhidhāyai
Translation
परात्परा, परमेष्ठि को देने वाली, त्रितापों का उन्मूलन करने वाली; जगत्-हितकारी, त्रिपुर-नाशिनी, बालादि रूपिणी ‘त्रिपुरा’ को नमस्कार।
Word by Word
परात्परायैto/for the one beyond the beyond
परात्परायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootपरात्परा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/दत्त), एकवचन; ‘परात्’ (abl.) + ‘परा’ = ‘परात्परा’ (beyond the beyond)
परमेष्ठि-दायैto the giver of the Supreme Lord (Brahmā) / giver of the highest station
परमेष्ठि-दायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootपरमेष्ठिन् + दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘परमेष्ठिन्’ (Brahmā/Highest Lord) + ‘दा’ (giver)
ताप-त्रय-उन्मूलन-चिन्तनायैto the contemplation that uproots the threefold suffering
ताप-त्रय-उन्मूलन-चिन्तनायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootताप + त्रय + उन्मूलन + चिन्तन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: ‘तापत्रयस्य उन्मूलनं’ (uprooting of three afflictions) तस्य ‘चिन्तनम्’ (contemplation)
जगत्-हितायैto the benefactress of the world
जगत्-हितायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootजगत् + हित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘जगतः हितम्’ = beneficial to the world
अस्त-पुर-त्रयायैto the destroyer of the three cities
अस्त-पुर-त्रयायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootअस्त + पुर + त्रय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘पुरत्रयम्’ (three cities) ‘अस्त’ (set/destroyed) — ‘she by whom the triple city is destroyed’ (sense)
बाल-आदिकायैto her whose (manifestations) begin with childhood
बाल-आदिकायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootबाल + आदिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘बालः आदिः यस्याः/यस्य’— beginning with childhood (epithet)
त्रिपुरा-अभिधायैto her who is called Tripurā
त्रिपुरा-अभिधायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootत्रिपुरा + अभिधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘त्रिपुरा’ (name) + ‘अभिधा’ (designation) = ‘named Tripurā’