Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 17
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
रम्भास्तम्भवनं यद्वत् परश्वधवरायुधः / सर्वांस्तान्भूपवर्गांश्च तदीयश्च महाचमूः
Transliteration
rambhāstambhavanaṃ yadvat paraśvadhavarāyudhaḥ / sarvāṃstānbhūpavargāṃśca tadīyaśca mahācamūḥ
Translation
श्रेष्ठ परशु-आयुधधारी वह, जैसे रम्भा-स्तम्भों का वन काट दे, वैसे ही उन समस्त राज-समूहों और उनकी महान् सेना को नष्ट कर गया।
Word by Word
rambhā-stambha-vanama plantain-grove (banana-stem forest)
rambhā-stambha-vanam:
Upamana (उपमान/standard of comparison)
TypeNoun
Rootrambhā + stambha + vana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास: रम्भाणां स्तम्भाः (स्तम्भवत्) येषु तत् वनम्
yadvatjust as
yadvat:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootyadvat (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय (comparative: ‘just as’)
paraśvadha-vara-āyudhaḥwhose finest weapon is the axe
paraśvadha-vara-āyudhaḥ:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootparaśvadha + vara + āyudha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: परश्वधः वरम् आयुधम् यस्य; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (Paraśurāma) ‘whose best weapon is the axe’
sarvānall
sarvān:
Karma (कर्म/object-qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन; ‘tān’ इत्यस्य विशेषणम्
tānthem
tān:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन
bhūpa-vargāngroups of kings
bhūpa-vargān:
Karma (कर्म/object, appositional)
TypeNoun
Rootbhūpa + varga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष-समास: भूपानां वर्गाः (groups of kings)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
tadīyaḥhis (belonging to him)
tadīyaḥ:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Roottadīya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘belonging to him’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
mahā-camūḥthe great army
mahā-camūḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootmahā + camū (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: महती चमूः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन