Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 5
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
तत्र किं वर्ण्यते पुण्यं नृणां देवस्वरूपिणाम् / सदृष्ट्वा नर्मदां भूप भर्गवः कुलनन्दनः
Transliteration
tatra kiṃ varṇyate puṇyaṃ nṛṇāṃ devasvarūpiṇām / sadṛṣṭvā narmadāṃ bhūpa bhargavaḥ kulanandanaḥ
Translation
हे भूप! वहाँ देवस्वरूप मनुष्यों का पुण्य क्या वर्णित किया जाए? नर्मदा को देखकर भृगुवंशी कुलनन्दन अत्यन्त प्रसन्न हुआ।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पुण्यम्merit, holy (thing)
पुण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
देवस्वरूपिणाम्of those having divine nature
देवस्वरूपिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदेव + स्वरूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः देव-स्वरूपिन् (तत्पुरुष); विशेषण (नृणाम्)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + दृष्ट्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having done)
नर्मदाम्Narmadā (river/goddess)
नर्मदाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
भूपO king
भूप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
भर्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भर्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभर्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कुलनन्दनःdelight of the lineage
कुलनन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः कुल-नन्दन (तत्पुरुष)