Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 33
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
कार्पासं कच्छपं तैलं लवणं चास्थिखण्डकम् / स्वदक्षिणे शृगालं च कुर्वन्तं भैर्वं रवम्
Transliteration
kārpāsaṃ kacchapaṃ tailaṃ lavaṇaṃ cāsthikhaṇḍakam / svadakṣiṇe śṛgālaṃ ca kurvantaṃ bhairvaṃ ravam
Translation
उसने कपास, कच्छप, तेल, लवण और अस्थि-खण्ड देखा; और अपनी दाहिनी ओर भैरव-सा भयानक शब्द करता हुआ सियार भी देखा।
Word by Word
कार्पासम्cotton
कार्पासम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्पास (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कच्छपम्a tortoise
कच्छपम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootकच्छप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तैलम्oil
तैलम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतैल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लवणम्salt
लवणम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootलवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अस्थिखण्डकम्a bone-fragment
अस्थिखण्डकम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्थि + खण्डक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘अस्थ्नः खण्डकः’ (a piece of bone)
स्वदक्षिणेon his right
स्वदक्षिणे:
अधिकरण (Adhikarana/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + दक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः ‘स्वस्य दक्षिणे’ (on his right side)
शृगालम्a jackal
शृगालम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootशृगाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कुर्वन्तम्making/uttering
कुर्वन्तम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुर्वत् (कृदन्त; √कृ धातु)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; ‘शृगालम्’ इति विशेषणम्
भैरवम्terrible
भैरवम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘रवम्’ इति विशेषणम्
रवम्a cry, sound
रवम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन