Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 11
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
भार्गवं त्वं समासाद्य गच्छ लोकान्तरं त्वरा / इत्येवमुक्त्वा राजानं श्रुत्वा तस्य वचस्तथा
Transliteration
bhārgavaṃ tvaṃ samāsādya gaccha lokāntaraṃ tvarā / ityevamuktvā rājānaṃ śrutvā tasya vacastathā
Translation
‘भार्गव (राम) के सामने पड़कर तू शीघ्र ही लोकान्तर को चला जा।’ ऐसा कहकर, राजा ने उसके वचन वैसे ही सुन लिए।
Word by Word
bhārgavamBhargava (Rama)
bhārgavam:
Karma (कर्म/object of 'samāsādya')
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, द्वितीय-पुरुष, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
samāsādyahaving approached
samāsādya:
Kriya (क्रिया/absolutive)
TypeVerb
Rootsam-ā-sad (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), अर्थ: सम्यक् आसाद्य/उपगम्य (having approached)
gacchago
gaccha:
Kriya (क्रिया/command)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
loka-antaramto another world
loka-antaram:
Karma (कर्म/object of 'gaccha')
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय: लोकान्तरम् = अन्यः लोकः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tvarāwith haste
tvarā:
Karana (करण/means; adverbial instrument)
TypeNoun
Roottvarā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (with haste)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
evamin this way
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in this manner)
uktvāhaving said
uktvā:
Kriya (क्रिया/absolutive)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), अर्थ: उक्त्वा (having said)
rājānamthe king
rājānam:
Karma (कर्म/object; person addressed/affected)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (क्रिया/absolutive)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), अर्थ: श्रुत्वा (having heard)
tasyahis
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
vacaḥwords
vacaḥ:
Karma (कर्म/object of 'śrutvā')
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
tathāaccordingly
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (so/likewise/accordingly)