Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 21
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
योगज्ञाने प्रब्रुवन्तं सिद्धेभ्यस्तर्कमुद्रया / स्तूयमानं च योकीन्द्रैः प्रमथप्रकरैर्मुदा
Transliteration
yogajñāne prabruvantaṃ siddhebhyastarkamudrayā / stūyamānaṃ ca yokīndraiḥ pramathaprakarairmudā
Translation
योग-ज्ञान का उपदेश देते हुए, सिद्धों को तर्क-मुद्रा से समझाते; और योगीन्द्रों तथा प्रमथ-गणों द्वारा हर्षपूर्वक स्तुत्य।
Word by Word
योगज्ञानेin the knowledge of yoga
योगज्ञाने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootयोग + ज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (योगस्य ज्ञानम्)
प्रब्रुवन्तम्speaking forth; expounding
प्रब्रुवन्तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeVerb
Rootप्र + ब्रू (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; परस्मैपदी धातु ‘ब्रू’
सिद्धेभ्यःto the siddhas
सिद्धेभ्यः:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), बहुवचन
तर्कमुद्रयाwith the gesture/seal of reasoning
तर्कमुद्रया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतर्क + मुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (तर्कस्य मुद्रा)
स्तूयमानम्being praised
स्तूयमानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्/Present passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
योगीन्द्रैःby the lords among yogis
योगीन्द्रैः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootयोगीन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (योगिनाम् इन्द्राः)
प्रमथप्रकरैःby groups of pramathas (attendants)
प्रमथप्रकरैः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootप्रमथ + प्रकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (प्रमथानां प्रकराः/समूहाः)
मुदाwith joy
मुदा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Instrumental of manner)