Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 9
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
साधवो ये महाभागाः संसारान्मोक्षकाङ्क्षिणाः / न कस्मैचित्प्रकुप्यन्ति निन्दितास्ताडिता अपि
Transliteration
sādhavo ye mahābhāgāḥ saṃsārānmokṣakāṅkṣiṇāḥ / na kasmaicitprakupyanti ninditāstāḍitā api
Translation
जो महाभाग साधु संसार से मोक्ष की कामना करते हैं, वे किसी पर क्रोध नहीं करते—निन्दित और ताड़ित होने पर भी।
Word by Word
साधवःthe good (people)
साधवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
महाभागाःvery fortunate/noble
महाभागाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक: महा + भाग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
संसारात्from worldly existence
संसारात्:
Apadana (अपादान/Ablative source)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
मोक्षकाङ्क्षिणाःdesiring liberation
मोक्षकाङ्क्षिणाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमोक्षकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक: मोक्ष + काङ्क्षिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
कस्मैचित्to anyone
कस्मैचित्:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootकस्मैचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: किम् + चित्)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; अनिश्चित (indefinite)
प्रकुप्यन्तिbecome angry
प्रकुप्यन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र√कुप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
निन्दिताःhaving been blamed
निन्दिताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Root√निन्द् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
ताडिताःhaving been struck
ताडिताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Root√ताड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (particle: even/also)