Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 36
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
उपायं कुरु यत्नेन जयबीजं शुभावहम् / उपाये तु समारब्धे सर्वे सिध्यन्त्युपक्रमाः
Transliteration
upāyaṃ kuru yatnena jayabījaṃ śubhāvaham / upāye tu samārabdhe sarve sidhyantyupakramāḥ
Translation
यत्नपूर्वक ऐसा उपाय करो जो विजय का बीज और शुभ फल देने वाला हो। उपाय आरम्भ हो जाने पर सब प्रयत्न सिद्ध होते हैं।
Word by Word
उपायम्a means
उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुरुdo/make
कुरु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्नेनwith effort
यत्नेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
जयबीजम्the seed of victory
जयबीजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजय-बीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (जयस्य बीजम्)
शुभावहम्bringing auspiciousness
शुभावहम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ-आवह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (जयबीजम्); समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (शुभम् आवहति इति)
उपायेwhen the means
उपाये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
समारब्धेhaving been undertaken
समारब्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रभ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘when (it is) begun’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (उपक्रमाः)
सिध्यन्तिsucceed/are accomplished
सिध्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसिध् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
उपक्रमाःundertakings/initiatives
उपक्रमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउपक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन