Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
संपृष्टो विधिना रामः प्रोवाचाखिलमादितः / वृत्तान्तं कार्त्तवीर्यस्य पितुः स्वस्य महात्मनः
Transliteration
saṃpṛṣṭo vidhinā rāmaḥ provācākhilamāditaḥ / vṛttāntaṃ kārttavīryasya pituḥ svasya mahātmanaḥ
Translation
विधिपूर्वक पूछे जाने पर राम ने आरम्भ से सब कुछ कहा—अपने महात्मा पिता कार्त्तवीर्य का समस्त वृत्तान्त।
Word by Word
संपृष्टः(he) having been questioned
संपृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √प्रच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘having been asked’
विधिनाby Brahmā / by the ordainer (Vidhi)
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
प्रोवाचtold/said
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
अखिलम्everything
अखिलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; adjective used substantively ‘everything’
आदितःfrom the beginning
आदितः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-अर्थे (ablatival adverb) ‘from the beginning’
वृत्तान्तम्account/narrative
वृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; apposition to अखिलम्
कार्त्तवीर्यस्यof Kārttavīrya
कार्त्तवीर्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
स्वस्यof his own
स्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; reflexive genitive ‘of his own’
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा)