Shloka 49
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
तेषां तत्रोपविष्टानामप्रहृष्टात्मचेतसाम् / निमत्तानि शुभान्यासन्ननेकानि महान्ति च
Transliteration
teṣāṃ tatropaviṣṭānāmaprahṛṣṭātmacetasām / nimattāni śubhānyāsannanekāni mahānti ca
Translation
उनके वहाँ बैठे हुए, जिनके मन-चित्त प्रसन्न न थे, उनके लिए अनेक और महान शुभ निमित्त प्रकट हुए।
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Gen. 6), बहुवचन (pl.)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb): 'there'
उपविष्टानाम्of those seated
उपविष्टानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootउप + विश् (धातु)
Formक्त (past passive participle), षष्ठी (Gen. 6), बहुवचन (pl.); 'of those who were seated'
अ-प्रहृष्ट-आत्म-चेतसाम्of those with undelighted minds
अ-प्रहृष्ट-आत्म-चेतसाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + प्रहृष्ट (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Gen. 6), बहुवचन (pl.); नञ्-तत्पुरुष-समासः—'अप्रहृष्टं आत्मचेतः येषाम्' (whose mind/heart was not delighted)
निमित्तानिomens/indications
निमित्तानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.)
शुभानिauspicious
शुभानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.); निमित्तानि इति विशेषणम्
आसन्were
आसन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.), परस्मैपद
अनेकानिmany
अनेकानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.); निमित्तानि इति विशेषणम्
महान्तिgreat
महान्ति:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.); निमित्तानि इति विशेषणम्
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)