Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 2
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
विचित्रवेषाभरणप्रसूनगन्धांशुकालङ्कृतविग्रहाभिः / सहावभावाभिरुदारचेष्टाश्रीकान्तिसौन्दर्यगुणान्विताभिः
Transliteration
vicitraveṣābharaṇaprasūnagandhāṃśukālaṅkṛtavigrahābhiḥ / sahāvabhāvābhirudāraceṣṭāśrīkāntisaundaryaguṇānvitābhiḥ
Translation
वे विचित्र वेश-भूषणों, पुष्पों की सुगंध और सुन्दर वस्त्रों से अलंकृत देह वाली थीं; स्वभाव से सौम्य, उदार चेष्टा वाली, श्री, कान्ति, सौन्दर्य और गुणों से युक्त थीं।
Word by Word
विचित्रवेषाभरणप्रसूनगन्धांशुकालङ्कृतविग्रहाभिःwith bodies adorned with varied dress, ornaments, floral fragrance, and garments
विचित्रवेषाभरणप्रसूनगन्धांशुकालङ्कृतविग्रहाभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootविचित्र + वेष + आभरण + प्रसून + गन्ध + अंशुक + अलङ्कृत (कृदन्त, √कृ + अलम्) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः; अलङ्कृतविग्रह (adorned bodies) विशेष्य; पूर्वपदानि विशेषणानि (varied dress, ornaments, flower-fragrance, garments)
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ/Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक-अव्ययम् (with)
अवभावाभिःwith natural dispositions/expressions
अवभावाभिः:
Sahartha (सहार्थ/Accompaniment)
TypeNoun
Rootअवभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (भाव/स्वभाव-पर्यायः); सह इत्यनेन सह-योगः
उदारचेष्टाश्रीकान्तिसौन्दर्यगुणान्विताभिःendowed with noble conduct and qualities of splendour, charm, and beauty
उदारचेष्टाश्रीकान्तिसौन्दर्यगुणान्विताभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootउदार + चेष्टा + श्री + कान्ति + सौन्दर्य + गुण + अन्वित (कृदन्त, √इ + अनु)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; अन्वित (क्त) = endowed; तत्पुरुषः—उदारचेष्टा (noble actions) + श्रीकान्तिसौन्दर्यगुण (qualities of splendour, beauty, charm)