Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 7
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
एवं प्रवर्त्ततस्तस्य रामस्य भगवाञ्छिवः / प्रसन्नचेता नितरां बभूव नृपसत्तम
Transliteration
evaṃ pravarttatastasya rāmasya bhagavāñchivaḥ / prasannacetā nitarāṃ babhūva nṛpasattama
Translation
हे श्रेष्ठ नरेश! इस प्रकार राम के आचरण से भगवान शिव का चित्त अत्यन्त प्रसन्न हो गया।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
प्रवर्त्ततःof him who was proceeding/acting
प्रवर्त्ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootप्र-वृत् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) from √वृत् with उपसर्ग प्र; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘of (him) who was acting/engaged’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शिवःShiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रसन्नचेताwith a pleased mind
प्रसन्नचेता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न-चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रसन्नं चेतः यस्य/प्रसन्नं चेतः)
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formअव्यय; अत्यर्थवाचक क्रियाविशेषण (intensifying adverb)
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप-सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः ‘नृपाणां सत्तमः’