Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 28
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
ततो विमृश्य बहुशो मनसाभृगुपुङ्गवः / उवाच शनकैर्व्याधं वचनं सूनृताक्षरम्
Transliteration
tato vimṛśya bahuśo manasābhṛgupuṅgavaḥ / uvāca śanakairvyādhaṃ vacanaṃ sūnṛtākṣaram
Translation
तब भृगुवंश-श्रेष्ठ ने मन में बार-बार विचार करके, धीरे-धीरे उस व्याध से मधुर और सत्य वचन कहा।
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थक अव्यय (ablatival adverb)
विमृश्यhaving reflected
विमृश्य:
Sambandha (सम्बन्ध/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि+मृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having reflected/considered’
बहुशःmany times
बहुशः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootबहुशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (frequency adverb)
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
भृगुपुङ्गवःthe foremost of the Bhṛgus
भृगुपुङ्गवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भृगूणां पुङ्गवः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
शनकैःgently/slowly
शनकैः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशनकैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (manner adverb)
व्याधम्the hunter
व्याधम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootव्याध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सूनृत-अक्षरम्with gentle/true words
सूनृत-अक्षरम्:
Karma (कर्म/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootसूनृत (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (सूनृतानि अक्षराणि यस्मिन् तत्) ‘वचनम्’ इत्यस्य विशेषण