Shloka 17
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
तदाज्ञयाथ वा पुत्र प्रपितामहसन्निधिम् / गतो ऽपि शीघ्रमागच्छ क्रमेण तदनुज्ञया
Transliteration
tadājñayātha vā putra prapitāmahasannidhim / gato 'pi śīghramāgaccha krameṇa tadanujñayā
Translation
उसकी आज्ञा से, हे पुत्र, प्रपितामह के सान्निध्य में भी जाओ; पर उनकी अनुमति क्रमशः लेकर शीघ्र ही लौट आना।
Word by Word
तद्-आज्ञयाby his command
तद्-आज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य आज्ञया)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रपितामह-सन्निधिम्to the presence of the great-grandfather
प्रपितामह-सन्निधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रपितामह + सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रपितामहस्य सन्निधिम्)
गतःhaving gone / gone
गतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven if / even
अपि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचनम् अव्ययीभूतम् (adverb: quickly)
आगच्छcome back
आगच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) उपसर्गः आ-
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्रमेणin due course
क्रमेण:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (in due order/gradually)
तद्-अनुज्ञयाwith his permission
तद्-अनुज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य अनुज्ञया)