Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 28
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
षडङ्गविद्ध्यानयोगौ सर्वतत्रस्तथैव च / यायावरश्च पञ्चैते विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः
Transliteration
ṣaḍaṅgaviddhyānayogau sarvatatrastathaiva ca / yāyāvaraśca pañcaite vijñeyāḥ paṅktipāvanāḥ
Translation
षडङ्ग‑विद्, ध्यान‑योगी, सर्वतन्त्र‑ज्ञ, तथा यायावर—ये पाँच पंक्ति‑पावन जानने योग्य हैं।
Word by Word
षडङ्गविद्ध्यानयोगौthe six auxiliaries (vedāṅgas) and the (an-)yogas
षडङ्गविद्ध्यानयोगौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootषडङ्ग + विद्या + अनयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समास (षडङ्गविद्याः च अनयोगौ च)
सर्वतत्रःone who is everywhere/engaged in all places
सर्वतत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + तत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यः सर्वत्र तत्र = who is everywhere/engaged everywhere)
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed/only)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
यायावरःwandering mendicant (yāyāvara)
यायावरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयायावर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्द; (एते इति) विशेषण
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
विज्ञेयाःare to be known/recognized
विज्ञेयाः:
Karya (विधेय/कर्तव्य)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) + य (कृत्य)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्/ण्यत्-भावे), विधेयार्थ ‘to be known’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पङ्क्तिपावनाःpurifiers of the (dining) row/line
पङ्क्तिपावनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपङ्क्ति + पावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (पङ्क्तेः पावनाः = purifiers of the line/row)