Shloka 85
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
आत्मानं तारयन्तीह दशपूर्वान्दशापरान् / काकह्रदे जातिस्मर्यं सुवर्णममितौजसम्
Transliteration
ātmānaṃ tārayantīha daśapūrvāndaśāparān / kākahrade jātismaryaṃ suvarṇamamitaujasam
Translation
यहाँ वे स्वयं का उद्धार करती हैं और दस पूर्वजों तथा दस उत्तरजों को भी तार देती हैं; काकह्रद में जातिस्मरण देने वाला, स्वर्ण-सा दीप्त, अमित तेज वाला फल मिलता है।
Word by Word
ātmānamoneself/the self
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tārayantīsaving/delivering (she)
tārayantī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√tṝ (धातु) + śatṛ (शतृ)
Formकृदन्त वर्तमानकाले (शतृ-प्रत्यय), परस्मैपदी धातु; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तारयन्ती’ = (she) causing to cross/saving
ihahere
iha:
Desha (देश)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
daśa-pūrvānthe ten previous (ancestors)
daśa-pūrvān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdaśa (प्रातिपदिक) + pūrva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः द्विगु (दश पूर्वाः येषाम्/दशपूर्वान् = ten predecessors)
daśa-aparānthe ten later (descendants)
daśa-aparān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdaśa (प्रातिपदिक) + apara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः द्विगु (ten later/descendants)
kāka-hradein Kāka-hrada (the crow-lake)
kāka-hrade:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāka (प्रातिपदिक) + hrada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः काकानां ह्रदः (lake of crows)
jāti-smaryamremembering past births
jāti-smaryam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjāti (प्रातिपदिक) + smarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः जातिं स्मरति इति/जातिस्मर्य (remembering former births); विशेषणम् (सुवर्णम्)
suvarṇamgold (a golden being/object)
suvarṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsuvarṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (contextually कर्म/विधेय)
amita-ojasamof immeasurable strength/splendor
amita-ojasam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootamita (प्रातिपदिक) + ojas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः अमितं ओजः यस्य (of immeasurable vigor); विशेषणम् (सुवर्णम्)