Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 11
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
तद्भवत्यक्षयं श्राद्धं पितॄणां प्रीतिवर्धनम् / अन्तर्द्धानं च गच्छन्ति क्षेत्रमासाद्य तत्सदा
Transliteration
tadbhavatyakṣayaṃ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ prītivardhanam / antarddhānaṃ ca gacchanti kṣetramāsādya tatsadā
Translation
वह श्राद्ध अक्षय हो जाता है और पितरों की प्रीति बढ़ाता है। उस क्षेत्र को पाकर वे सदा अन्तर्धान को भी प्राप्त होते हैं।
Word by Word
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-क्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/for whom)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
प्रीति-वर्धनम्increasing satisfaction
प्रीति-वर्धनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रीति-वर्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण; समासः—तत्पुरुष (प्रीतेः वर्धनम्)
अन्तर्द्धानम्disappearance/vanishing
अन्तर्द्धानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्तर्धान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
गच्छन्तिthey go/attain
गच्छन्ति:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
क्षेत्रम्the sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (कृदन्त; धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle): ‘having reached’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb: always)