Shloka 7
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
दिशिदक्षिणपूर्वस्यां वेदिस्थानं निवेदयेत् / सर्वतो ऽरत्निमात्रं च चतुरस्रं सुसंस्थितम्
Transliteration
diśidakṣiṇapūrvasyāṃ vedisthānaṃ nivedayet / sarvato 'ratnimātraṃ ca caturasraṃ susaṃsthitam
Translation
दक्षिण-पूर्व दिशा में वेदी-स्थान निर्धारित करे; वह चारों ओर से एक अरत्नि (हाथ) प्रमाण का, चतुरस्र और सुस्थित हो।
Word by Word
दिशिin the direction
दिशि:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
दक्षिणपूर्वस्याम्in the south-eastern (direction)
दक्षिणपूर्वस्याम्:
अधिकरण (locative qualifier of diśi)
TypeAdjective
Rootदक्षिण + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; द्वन्द्व-समास (दक्षिणा च पूर्वा च दिशा)
वेदिस्थानम्the place for the altar
वेदिस्थानम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootवेदी + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वेद्याः स्थानम्)
निवेदयेत्should indicate/mark out
निवेदयेत्:
क्रिया (predicate verb)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘on all sides’)
अरत्निमात्रम्measuring one aratni (cubit)
अरत्निमात्रम्:
विशेषण (qualifier of caturasram/vedisthānam)
TypeAdjective
Rootअरत्नि + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अरत्निः एव मात्रम्)
चand
च:
सम्बन्ध-निरपेक्ष (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
चतुरस्रम्square (four-sided)
चतुरस्रम्:
विशेषण (qualifier of vedisthānam)
TypeAdjective
Rootचतुरस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
सुसंस्थितम्well-arranged, properly set
सुसंस्थितम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + सम् + स्था (धातु) → सुसंस्थित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP)