Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 54
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
पेषयित्वाञ्जनं सम्यग्विश्वेषामुत्तरोत्तरम् / अभ्यङ्गं दर्भविञ्जूलैस्त्रिभिः कुर्याद्यथाविधि
Transliteration
peṣayitvāñjanaṃ samyagviśveṣāmuttarottaram / abhyaṅgaṃ darbhaviñjūlaistribhiḥ kuryādyathāvidhi
Translation
अंजन को भली-भाँति पीसकर, विश्वेदेवों के लिए क्रमशः विधिपूर्वक आगे-आगे कर्म करे। फिर दर्भ की तीन गूँथी हुई पूलियों से नियम के अनुसार अभ्यंग करे।
Word by Word
पेषयित्वाhaving ground (it)
पेषयित्वा:
पूर्वक्रिया (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपेष् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: पेष्, अर्थ: having ground/pounded
अञ्जनम्collyrium/ointment
अञ्जनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
उत्तर-उत्तरम्successively, one after another
उत्तर-उत्तरम्:
विशेषण (Qualifier of implied कर्म/क्रम)
TypeAdjective
Rootउत्तर + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: उत्तरं उत्तरम् = each succeeding/further
अभ्यङ्गम्anointing/massage
अभ्यङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
दर्भ-विञ्जूलैःwith bundles of darbha grass
दर्भ-विञ्जूलैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदर्भ + विञ्जूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुष: दर्भस्य विञ्जूलाः (bundles of darbha)
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
विशेषण (Qualifier of दर्भविञ्जूलैः)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन; संख्याविशेषण
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथा-विधिaccording to the prescribed rule
यथा-विधि:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास: यथाविधि = विधिना यथा (according to rule); अव्ययभाव