Brahma Purana — Shiva Proclaims the Supreme Path: Devotion to Vasudeva and the Yadu Lineage, Shloka 65
Devanagari script
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुंधराम् य एष विष्णुः सो ऽनन्तो भगवान् वसुधाधरः //
Translation
दो सौ छब्बीसवें अध्याय का यह पैंसठवाँ श्लोक है।
Word by Word
अन्तःwithin
अन्तः:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/क्रियाविशेषण (adverb: ‘within’)
वसतिdwells
वसति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
भोगेनby/with (his) coil/enjoyment (bhoga)
भोगेन:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन (Masculine; Instr sg)
परिरभ्यhaving embraced
परिरभ्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootपरि + रभ् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having embraced’
वसुंधराम्the earth
वसुंधराम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवसुंधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (Feminine; Acc sg)
यःwho
यः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Relative pronoun; Nom sg)
एषःthis
एषः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Demonstrative; Nom sg)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Nom sg); नाम
सःhe
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Nom sg)
अनन्तःAnanta
अनन्तः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Nom sg); नाम
भगवान्the Lord
भगवान्:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Nom sg); विशेषण/उपाधि (the Blessed Lord)
वसुधाधरःearth-bearer
वसुधाधरः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (bearer of the earth)
Speaker
Same speaker; explicit equation of Viṣṇu with Ananta/Śeṣa.