Shloka 19

Sudāmā Brāhmaṇa: Divine Friendship, Guru-bhakti, and the Lord’s Grace

Devanagari script

सख्यु: प्रियस्य विप्रर्षेरङ्गसङ्गातिनिर्वृत: । प्रीतो व्यमुञ्चदब्बिन्दून् नेत्राभ्यां पुष्करेक्षण: ॥ १९ ॥

Transliteration

sakhyuḥ priyasya viprarṣer aṅga-saṅgāti-nirvṛtaḥ prīto vyamuñcad ab-bindūn netrābhyāṁ puṣkarekṣaṇaḥ

Translation

अपने प्रिय मित्र, उस श्रेष्ठ ब्राह्मण के अंग-स्पर्श से कमलनयन भगवान अत्यन्त आनन्दित हुए और प्रेमवश नेत्रों से अश्रु-बिन्दु बहाने लगे।

Synonyms

• सख्युः: of (his) friend
• सख्युः: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• प्रियस्य: dear/beloved
• प्रियस्य: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषण

• विप्र-ऋषेः: of the brahmin-sage
• विप्र-ऋषेः: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (विप्रः एव ऋषिः); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• अङ्ग-सङ्गाति-निर्वृतः: delighted by bodily contact (embrace)
• अङ्ग-सङ्गाति-निर्वृतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक) + सङ्गाति (प्रातिपदिक) + निर्वृत (कृदन्त, निर्-वृत् धातु)
• Form: तत्पुरुषसमास (अङ्गस्य सङ्गात्या निर्वृतः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• प्रीतः: pleased
• प्रीतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्री (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• व्यमुञ्चत्: released/shed
• व्यमुञ्चत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-मुच् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अप्-बिन्दून्: drops of water (tears)
• अप्-बिन्दून्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक) + बिन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (अश्रूणि = अपः बिन्दवः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन

• नेत्राभ्याम्: with (his) two eyes
• नेत्राभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: नेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), द्विवचन

• पुष्कर-ईक्षणः: the lotus-eyed one
• पुष्कर-ईक्षणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुष्कर (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (पुष्करवत् ईक्षणं यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Sudāmā (the brāhmaṇa friend)

FAQs

Why did Krishna shed tears when meeting Sudama in Srimad Bhagavatam?

Because Kṛṣṇa was overwhelmed with affectionate joy upon embracing His dear devotee and childhood friend Sudāmā; His tears reveal His intimate reciprocation with pure devotion.

What does Bhagavata Purana Canto 10 Chapter 80 teach about Krishna’s relationship with devotees?

This verse shows that Kṛṣṇa is not distant—He becomes personally delighted by a devotee’s loving presence and responds with visible signs of prema, such as tears and heartfelt embrace.

Practical application: what can devotees learn from Krishna embracing Sudama?

Cultivate sincere, humble devotion and trust that the Lord values love over status or wealth; genuine affection and purity of heart draw divine reciprocation.