Mantra 10

Sukta 24

Sanskrit (Devanagari)

चन्द्रमा नक्षत्राणामधिपतिः स मावतु । अस्मिन् ब्रह्मण्यस्मिन् कर्मण्यस्यां पुरोधायामस्यां प्रतिष्ठायामस्यां चित्त्यामस्यामाकूत्यामस्यामाशिष्यस्यां देवहूत्यां स्वाहा

IAST Transliteration

candramā́ nákṣatrāṇām ádʰipatiḥ sá mā́vatu | asmín bráhmaṇy asmín kármaṇy asyā́m puródʰāyām asyā́m pratíṣṭʰāyām asyā́m cíttyām asyā́m ākū́tyām asyā́m āśíṣi asyā́m deváhūtyāṁ svā́hā

English Translation (Griffith/Whitney)

The Moon, the Lord of the Nakṣatras, let him protect me: in this holy spell, in this rite; in this fore-placing, in this firm establishment; in this intent, in this purposed will; in this blessing, in this calling of the Gods—Svāhā!

Translation

चन्द्रमा, जो नक्षत्रों के अधिपति हैं, वे मेरी रक्षा करें। इस ब्रह्म-मंत्र में, इस कर्म (अनुष्ठान) में; इस पुरोधा (अग्र-स्थापन) में, इस प्रतिष्ठा (दृढ़ स्थापना) में; इस चित्ति (अभिप्राय) में, इस आकूति (संकल्प) में; इस आशीष में, इस देवहूति (देव-आह्वान) में—स्वाहा।

Word by Word

• चन्द्रमा: the Moon
• चन्द्रमा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)

• नक्षत्राणाम्: of the stars/constellations
• नक्षत्राणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नक्षत्र (प्रातिपदिक)

• अधिपतिः: lord, ruler
• अधिपतिः: कर्तृ (समनाधिकरणम् चन्द्रमणा)
• Type: Noun
• Root: अधिपति (प्रातिपदिक)

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ (चन्द्रमसि निर्देशः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मा: me
• मा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवतु: may (he) protect
• अवतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणि: in the sacred utterance / brahman (rite, prayer)
• ब्रह्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कर्मणि: in the act/ritual action
• कर्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरोधायाम्: in this placing-in-front / preliminary arrangement
• पुरोधायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पुरोधा (प्रातिपदिक; ‘पुरस्-धा’ इत्यर्थे)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रतिष्ठायाम्: in this establishment / foundation
• प्रतिष्ठायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्त्याम्: in this intention / thought / resolve
• चित्त्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: चित्ति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आकूत्याम्: in this purpose / intention
• आकूत्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आकूति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशिषि: in this blessing
• आशिषि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आशिस् (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवहूत्याम्: in this invocation of the gods
• देवहूत्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देवहूति (प्रातिपदिक; देव-हूति ‘calling/invocation of the gods’)

• स्वाहा: svāhā (hail!; offering-formula)
• स्वाहा: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा (निपात/अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the extract).

Devata: Candramās (nákṣatrāṇām adhipati).

Chandas: Litany-like Anuṣṭubh cadence.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From protection request → rhythmic enumeration → quiet sealing.","listener_experience":"Cool steadiness; confidence in timing and flow.","intensity":3}