Mantra 1
Sukta 122
Sanskrit (Devanagari)
रेवतीर्नः सधमाद इन्द्रे सन्तु तुविवाजाः । क्षुमन्तो याभिर्मदेम
IAST Transliteration
revátīr naḥ sadhámāda índre santu tuv́i-vājāḥ | kṣumánto yā́bhir mádema
English Translation (Griffith/Whitney)
Bounteous for us, in Indra, be the fellowship-rejoicings—rich in abundant prize, rich in nourishment—wherewith we may be glad.
Translation
इन्द्र में हमारे लिए रे॒वती (समृद्धि देने वाली) सधमाद-आनन्दमय संगतियाँ हों—बहुत-से वाज (विजय/पुरस्कार) देने वाली, पोषण से भरपूर—जिनके द्वारा हम हर्षित हों।
Word by Word
रेवतीःprosperous, rich (f.)
रेवतीः:
Kartā (सन्तु इत्यस्य कर्तृ)
TypeAdjective (स्त्रीलिङ्ग-विशेषण, बहुवचन)
Rootरेवती (प्रातिपदिक; रेवत्-सम्बद्धा/समृद्धिमती)
नःfor us / our
नः:
Sampradāna (अस्माकं हिताय/अस्मभ्यं)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सधमादेin the common revel/feast (shared drinking/joy)
सधमादे:
Adhikaraṇa (सन्तु—कस्मिन्? सधमादे)
TypeNoun (स्थान/समागम-विशेषः)
Rootसधमाद (प्रातिपदिक; ‘सह’+‘माद’—सहपान/सहआनन्द-सम्बन्धः)
इन्द्रेwith/at Indra
इन्द्रे:
Adhikaraṇa (सधमादे इन्द्रे—इन्द्रसम्बद्धे/इन्द्रसन्निधौ)
TypeNoun (देवता-नाम)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सन्तुlet them be
सन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तुविवाजाःpossessing abundant strength/prize (much-victorious)
तुविवाजाः:
Kartā (सन्तु इत्यस्य कर्तृ—रेवतीः… तुविवाजाः)
TypeAdjective (बहुवचन)
Rootतुविवाज (प्रातिपदिक; तुवि- ‘बहु/अत्यन्त’ + वाज ‘बल/वेग/विजय/अन्न’)
क्षुमन्तःabounding in nourishment/strength
क्षुमन्तः:
Kartā (मदेम इत्यस्य कर्तृ)
TypeAdjective (बहुवचन)
Rootक्षुमन्त् (प्रातिपदिक; क्षु/क्षुम ‘पोष/समृद्धि/बल’ + मन्त्)
याभिःby which (f. pl.)
याभिः:
Karaṇa (मदेम—काभिः? याभिः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदेमmay we rejoice / be exhilarated
मदेम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमद् (धातु; ‘हर्षे/मदे’)
Attribution
Rishi: RV-derived
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (short tri-pāda style; as preserved here)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From gentle benediction to quiet gladness.","listener_experience":"Warmth, belonging, gratitude; a ‘feast-prayer’ mood.","intensity":4}