Mantra 132

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम्

IAST Transliteration

táṃ vā aháṃ nā́rvāñcaṃ ná parā́ñcaṃ ná pratyáñcam

English Translation (Griffith/Whitney)

Him, verily, I make—neither hither-turned, nor away-turned, nor back-turned.

Translation

उसको, निश्चय ही, मैं ऐसा करता हूँ—न इधर-उन्मुख, न उधर-उन्मुख, न पीछे-उन्मुख।

Word by Word

• तम्: him/that (as object)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वै: indeed, surely
• वै: —
• Type: Indeclinable
• Root: वै (निपात)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• अर्वाञ्चम्: turned this way; facing toward (here)
• अर्वाञ्चम्: कर्म (तम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अर्वाञ्च् (प्रातिपदिक; दिशावाचक विशेषण)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• पराञ्चम्: turned away; facing away
• पराञ्चम्: कर्म (तम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पराञ्च् (प्रातिपदिक; दिशावाचक विशेषण)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• प्रत्यञ्चम्: turned toward; facing back/toward (in return)
• प्रत्यञ्चम्: कर्म (तम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यञ्च् (प्रातिपदिक; दिशावाचक विशेषण)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (anukramaṇī confirmation needed).

Devata: Aśvins / directional stability (implicit).

Chandas: Prose/irregular (anukramaṇī confirmation needed).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From potential wavering to firm stillness.","listener_experience":"A sense of being held in place—quiet, centered, and protected.","intensity":4}