Sukta 5
यो व आपोऽपां वृषभोऽ३प्स्वन्तर्यजुष्योऽदेवयजनः ॥ इदं तमति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । तेन तमभ्यतिसृजामो यो३स्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । तं वधेयं तं स्तृषीयानेन ब्रह्मणानेन कर्मणानया मेन्या
yó va ā́po ’pā́m vṛ́ṣabho ’psv àntaryajúṣyo ’devayájanaḥ || idáṃ tám áti sṛjāmi táṃ mā́bhy àvaníkṣi | téna tám abhyàtisṛjāmo yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmaḥ | táṃ vadhéyaṃ táṃ stṛṣīyā́nena bráhmaṇā́nena kármaṇā́nayā menyā́
Whoso of you, O Waters, is the Waters’ bull, lodged within the waters, fit for the inner Yajus, a sacrificer unto no Gods—this one I send forth beyond; wash him not back upon me. With him we hurl him forth against that man who hateth us, whom we ourselves do hate. Him would I smite, him would I crush, with this brahman, with this operation, with this wrathful impulse.
हे आपः! तुममें जो ‘अपाम् वृषभ’ (जल का वृषभ/बैल) है, जो जलों के भीतर स्थित है, जो अन्तर्यजुस् के योग्य है, जो देवों का यजन न करने वाला है—उसको मैं यहाँ से परे छोड़ देता/देती हूँ; उसे धोकर फिर मेरी ओर मत लौटा देना। उसी के द्वारा हम उसे उस पुरुष के विरुद्ध फेंकते/प्रेषित करते हैं जो हमसे द्वेष करता है, और जिसे हम भी द्वेष करते हैं। उसे मैं वध करूँ, उसे मैं चूर-चूर करूँ—इस ब्रह्म (मन्त्र-बल) से, इस कर्म (क्रिया) से, और इस मेरी मेन्या (क्रोध-शक्ति) से।
Rishi: Atharvanic tradition (needs anukramaṇī confirmation)
Devata: Āpaḥ (Waters)
Chandas: Irregular; Atharvanic repetitive formula (requires metrical audit)
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From summoning a stronger inner force to unleashing it with controlled ferocity.","listener_experience":"Overwhelming power held in check; a sense of dangerous efficacy.","intensity":10}