Sutra 36
Devanagari script
तथा इत्यमात्यः कुमारं राजकन्यां गर्भिणीं देवीं वाधिकुर्वीत बन्धुसंबन्धिनां मित्रामित्रदूतानां च दर्शयेत् ॥ कZ_०५.६.३६ ॥
Transliteration
tathā ity amātyaḥ kumāraṃ rājakanyāṃ garbhiṇīṃ devīṃ vādhikurvīta bandhusaṃbandhināṃ mitrāmitradūtānāṃ ca darśayet
Translation
तब मंत्री कुमार—या राजकन्या, या गर्भवती देवी—को औपचारिक रूप से पदस्थ/अधिष्ठित करे और यह व्यवस्था कुटुम्बियों व सम्बन्धियों तथा मित्र-शत्रु के दूतों को भी दिखा दे।
Word by Word
तथाthus; in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Formअव्यय (उपपद/क्रियाविशेषण)
इतिthus; so (marking quotation/closure)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण/समाप्तिसूचक)
अमात्यःthe minister/official
अमात्यः:
TypeNoun
Rootअमात्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
कुमारम्the prince
कुमारम्:
TypeNoun
Rootकुमार
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
राजकन्याम्a princess (royal maiden)
राजकन्याम्:
TypeNoun
Rootराजकन्या
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; समास: राज्ञः कन्या
गर्भिणीम्pregnant
गर्भिणीम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootगर्भिणी
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
देवीम्the queen/royal lady
देवीम्:
TypeNoun
Rootदेवी
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
अधिकुर्वीतshould take charge of / should place under his control
अधिकुर्वीत:
TypeVerb
Rootअधि√कृ
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; लोट्-अर्थे विधानम्
बन्धुसंबन्धिनाम्of kinsmen and relatives
बन्धुसंबन्धिनाम्:
TypeNoun
Rootबन्धु-संबन्धिन्
Formपुंलिङ्ग (संबन्धिन्-शब्द), षष्ठी बहुवचन; समास: बन्धवश्च संबन्धिनश्च (निकटसम्बन्धी)
मित्रामित्रदूतानाम्of the envoys of friends and foes
मित्रामित्रदूतानाम्:
TypeNoun
Rootमित्र-अमित्र-दूत
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; समास: मित्राश्च अमित्राश्च दूताश्च
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
दर्शयेत्should show / should present (for audience)
दर्शयेत्:
TypeVerb
Root√दृश्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन
Entities Mentioned
A
amātya (minister)B
bandhu/saṃbandhin (kin networks)M
mitra-dūta (ally envoys)A
amitra-dūta (enemy envoys)FAQs
To deter opportunistic aggression by demonstrating continuity of authority and a settled internal coalition.