Sutra 33
Devanagari script
राजपुत्रमात्मसंपन्नं राज्ये स्थापयेत् ॥ कZ_०५.६.३३ ॥
Transliteration
rājaputram ātma-saṃpannaṃ rājye sthāpayet
Translation
व्यक्तिगत रूप से सक्षम और आवश्यक गुणों से संपन्न राजपुत्र को राज्य (राजसिंहासन) पर स्थापित करना चाहिए।
Word by Word
राजपुत्रम्the king’s son / prince (heir)
राजपुत्रम्:
TypeNoun
Rootराजन् + पुत्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया विभक्ति; कर्मपदम् (स्थापयेत् इत्यस्य)
आत्मसंपन्नम्endowed with personal qualities/competence
आत्मसंपन्नम्:
TypeAdjective
Rootआत्मन् + संपन्न (सम् + √पद्/√पद्-सम्पत्तौ; कृदन्त-विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया विभक्ति; विशेषणम् (राजपुत्रम्)
राज्येin the kingdom / in sovereignty (on the throne)
राज्ये:
TypeNoun
Rootराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी विभक्ति; अधिकरणम् (स्थापयेत्)
स्थापयेत्should install / should appoint
स्थापयेत्:
TypeVerb
Root√स्था (स्थापने) [णिच्]
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative (णिच्): ‘cause to be established/appoint’
Entities Mentioned
P
prince (rājaputra)K
kingdom/throneFAQs
Secure continuity by enthroning a capable, qualified prince rather than manipulating factions or unleashing institutional anger.