Sutra 31

Devanagari script

दुर्लभः स पुनस्तस्य कालः कर्म चिकीर्षतः ॥ कZ_०५.६.३१च्द् ॥

Transliteration

durlabhaḥ sa punas tasya kālaḥ karma cikīrṣataḥ

Translation

जो कार्य करना चाहता है, उसके लिए वही क्षण फिर से पाना कठिन होता है।

Word by Word

• दुर्लभः: hard to obtain; rare
• Type: Adjective
• Root: लभ् (प्राप्तौ)
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम्

• सः: he/that (one)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः

• पुनः: again; moreover
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्

• तस्य: of him/of that
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः (सन्दर्भानुसारम्)

• कालः: time; the (right) occasion
• Type: Noun
• Root: काल
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः

• कर्म: action; deed; task
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः

• चिकीर्षतः: of (one) wishing/intending to do (it)
• Type: Participle (Desiderative)
• Root: कृ (करणे)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ-प्रत्ययः) देशिदेरटिव् (सन्) रूपम्; षष्ठी-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः; ‘चिकीर्षत्’ = कर्तुम् इच्छन्

Entities Mentioned

• actor (implicit)
• time/opportunity

More Details

FAQs

How do 5.6.31ab–cd function together?

They argue that time-sensitive openings are singular and non-repeatable; decisive execution is a core political competence.