Sutra 11
Devanagari script
परार्थं देशकाले च ब्रूयाद्धर्मार्थसंहितम् ॥ कZ_०५.४.११च्द् ॥
Transliteration
parārthaṃ deśakāle ca brūyād dharmārthasaṃhitam
Translation
दूसरे के प्रयोजन के लिए भी, देश-काल का ध्यान रखकर, वह धर्म और अर्थ के अनुरूप बात कहे।
Word by Word
परार्थम्for the sake of others / for public interest
परार्थम्:
TypeNoun (used adverbially)
Rootपर + अर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; क्रियाविशेषण-प्रयोगः (उद्देश्य/हेतु-अर्थे)
देशकालेin (view of) place and time / according to context
देशकाले:
TypeNoun (dual)
Rootदेश + काल
Formपुंलिङ्ग; द्विवचन; सप्तमी (देशे काले च इति समाहारः)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
ब्रूयात्should say / should state
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
धर्मार्थसंहितम्(words) consistent with dharma and artha / combining righteousness and material interest
धर्मार्थसंहितम्:
TypeAdjective (qualifying an implied object like वचनम्/उक्तम्)
Rootधर्म + अर्थ + संहित
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्मपद-विशेषणम् (ब्रूयात् इत्यस्य)
FAQs
That the same truth or advice must be delivered with situational prudence—appropriate forum, timing, and audience.