Sutra 39
Devanagari script
नष्टं विनष्टं वा द्विगुणं दद्यात् ॥ कZ_०५.३.३९ ॥
Transliteration
naṣṭaṃ vinaṣṭaṃ vā dviguṇaṃ dadyāt
Translation
जो वस्तु खो गई हो या नष्ट हो गई हो, उसके लिए वह दुगुना प्रतिकर दे।
Word by Word
नष्टम्lost (property/amount)
नष्टम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootनश् (नश्यति)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय (PPP); नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (contextually द्वितीया—‘lost (property)’)
विनष्टम्destroyed / completely lost
विनष्टम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootवि + नश् (विनश्यति)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय (PPP); नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (contextually द्वितीया)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
द्विगुणम्double (in amount)
द्विगुणम्:
TypeAdjective (Numeral-based)
Rootद्वि + गुण
Formसमासान्त पद; नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; द्वितीया (क्रियाविशेषणवत्/कर्मपद—‘double (amount)’)
दद्यात्should give / should pay
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; ‘should give/pay’
Entities Mentioned
C
custodian/official (implicit)FAQs
To deter negligence and theft by making the expected cost of loss exceed any potential private gain.