Sutra 67
Devanagari script
कर्मकरव्यञ्जनो वा गृहे कर्म कुर्वाणः स्तेनकूटरूपकारकोपकरणमुपनिदध्यात् चिकित्सकव्यञ्जनो वा गरमगदापदेशेन ॥ कZ_०५.२.६७ ॥
Transliteration
karmakaravyañjano vā gṛhe karma kurvāṇaḥ stenakūṭarūpakārakopakaraṇamupanidadhyāt cikitsakavyañjano vā garamagadāpadeśena
Translation
या तो घरेलू कामगार के वेश में एजेंट घर में काम करते हुए चोरी और जालसाज़ी के औज़ार छिपाकर रख दे; या चिकित्सक के वेश में एजेंट दवा के बहाने विष देने का उपाय करे।
Word by Word
कर्मकरव्यञ्जनःa spy disguised as a labourer/servant
कर्मकरव्यञ्जनः:
TypeNoun (agent-noun)
Rootव्यञ्जन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्मकरस्य व्यञ्जनः (=कर्मकर-रूपेण परिचायकः/वेषधारी)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
गृहेin the house
गृहे:
TypeNoun
Rootगृह
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन
कर्मwork; duties
कर्म:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (कुर्वाणः इत्यस्य कर्म)
कुर्वाणःdoing; performing
कुर्वाणः:
TypeVerb (participle)
Rootकृ
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
स्तेनकूटरूपकारक-उपकरणम्equipment that enables a thief’s disguise/forgery (tools for deceptive appearance)
स्तेनकूटरूपकारक-उपकरणम्:
TypeNoun
Rootउपकरण
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; स्तेनस्य कूट-रूप-कारकं यद् उपकरणम्
उपनिदध्यात्should place/plant (secretly)
उपनिदध्यात्:
TypeVerb
Rootउप-नि-धा
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष, एकवचन
चिकित्सकव्यञ्जनःa spy disguised as a physician
चिकित्सकव्यञ्जनः:
TypeNoun (agent-noun)
Rootव्यञ्जन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; चिकित्सकस्य व्यञ्जनः (=चिकित्सक-रूपेण परिचायकः/वेषधारी)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
गरम्poison
गरम्:
TypeNoun
Rootगर
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
गदdisease/ailment
गद:
TypeNoun
Rootगद
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
अपदेशेनunder the pretext/excuse
अपदेशेन:
TypeNoun
Rootअपदेश
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-एकवचन; हेतौ/उपायार्थे
Entities Mentioned
K
karmakaravyañjana (worker-disguised agent)C
cikitsakavyañjana (physician-disguised agent)S
stena (thief)K
kūṭarūpa (counterfeit)G
gara (poison)FAQs
Either manufacture a legal pretext (planted implements) for seizure, or execute covert neutralization using a socially trusted cover (physician).