Sutra 16
Devanagari script
स्वामी च सम्पन्नः स्वसम्पद्भिः प्रकृतीः सम्पादयति ॥ कZ_०८.१.१६ ॥
Transliteration
svāmī ca sampannaḥ svasampadbhiḥ prakṛtīḥ sampādayati
Translation
और सम्पन्न स्वामी अपने ही संसाधनों से राज्य की प्रकृतियों (अंगों) को विकसित और सुसज्जित करता है।
Word by Word
स्वामीthe king (sovereign)
स्वामी:
TypeNoun
Rootस्वामिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
सम्पन्नःbeing endowed; prosperous; well-equipped
सम्पन्नः:
TypeParticiple
Rootसम् + √पद् (पद्यते) / सम्पन्न (ppp)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विशेषण (स्वामिनः)
स्वसम्पद्भिःby/with his own resources
स्वसम्पद्भिः:
TypeNoun
Rootस्व + सम्पद्
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन; करण/साधन-कारक (by means of)
प्रकृतीःthe constituents of the state
प्रकृतीः:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; कर्म (object)
सम्पादयतिsecures; brings about; establishes
सम्पादयति:
TypeVerb
Rootसम् + √पद् (सम्पादयति)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; सकर्मक
Entities Mentioned
S
svāmin (king)P
prakṛtis (state elements)FAQs
The core components that make a state functional (leadership, ministers, territory/people, fortifications, treasury, army, allies); strengthening them is practical state-building.