Sutra 35
Devanagari script
अर्थस्य मूलमुत्थानमनर्थस्य विपर्ययः ॥ कZ_०१.१९.३५च्द् ॥
Transliteration
arthasya mūlamutthānam anarthasya viparyayaḥ
Translation
समृद्धि का मूल निरंतर प्रयत्न है; विपत्ति का मूल उसका विपरीत—अप्रयत्न और असावधानी—है।
Word by Word
अर्थस्यof wealth; of resources (of the state)
अर्थस्य:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्
मूलम्the root; the basis
मूलम्:
TypeNoun
Rootमूल
Formप्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्
उत्थानम्initiative; energetic effort; enterprise
उत्थानम्:
TypeNoun (action noun)
Rootउत्-स्था (स्था)
Formप्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; धातु-निष्पन्न-भाववाचक-नाम (उत् + √स्था + ल्युट्/घञ्-प्रत्ययार्थः)
अनर्थस्यof misfortune; of loss
अनर्थस्य:
TypeNoun
Rootअनर्थ
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्
विपर्ययःthe opposite; reversal; contrary course
विपर्ययः:
TypeNoun
Rootविपर्यय
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्
Entities Mentioned
A
artha (prosperity/state interest)A
anartha (loss/adversity)FAQs
It sets a causal rule for administration: effort and vigilance generate revenue and stability; complacency generates leakage, disorder, and decline.