Sutra 34
Devanagari script
नात्मप्रियं हितं राज्ञः प्रजानां तु प्रियं हितम् ॥ कZ_०१.१९.३४च्द् ॥
Transliteration
nātmapriyaṃ hitaṃ rājñaḥ prajānāṃ tu priyaṃ hitam
Translation
जो राजा को व्यक्तिगत रूप से प्रिय है, वह (अनिवार्यतः) हितकर नहीं; जो प्रजा को प्रिय है, वही हितकर है।
Word by Word
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
आत्मप्रियम्one’s own dear (self-pleasing) [thing]
आत्मप्रियम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootआत्मन् + प्रिय
Formनपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्, प्रथमा/द्वितीया; (राज्ञः इत्यस्य अपेक्षया) विधेय-विशेषणम्
हितम्beneficial; welfare
हितम्:
TypeNoun/Adjective
Rootहित (√हि/√धा-निष्पन्न; ‘placed/beneficial’ अर्थे)
Formनपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्, प्रथमा/द्वितीया; विधेयम्/विशेष्यम्
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्गम्, एकवचनम्, षष्ठी (genitive)
प्रजानाम्of the subjects; of the people
प्रजानाम्:
TypeNoun
Rootप्रजा
Formस्त्रीलिङ्गम्, बहुवचनम्, षष्ठी (genitive)
तुbut; however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formअव्ययम्; विरोध/विभेद/विशेषार्थक (but/indeed)
प्रियम्dear; pleasing
प्रियम्:
TypeNoun/Adjective
Rootप्रिय
Formनपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्, प्रथमा/द्वितीया; (हितम् इत्यस्य) विशेषणम्
हितम्beneficial; welfare
हितम्:
TypeNoun/Adjective
Rootहित (√हि/√धा-निष्पन्न; ‘placed/beneficial’ अर्थे)
Formनपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्, प्रथमा; (प्रजानां) विधेयम्
Entities Mentioned
R
rājā (king)P
prajā (people/subjects)FAQs
A ‘public-interest’ test: reject policies rooted in the ruler’s personal pleasure; prefer what sustains popular welfare and consent.