Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 19

कलहे पूर्वागतो जयति अक्षममाणो हि प्रधावति इत्याचार्याः ॥ कZ_०३.१९.१९ ॥

kalahe pūrvāgato jayati akṣamamāṇo hi pradhāvati ity ācāryāḥ

आचार्यों के अनुसार: झगड़े में जो पहले (अधिकारी के पास) पहुँचता है वही जीतता है; क्योंकि जो सहन नहीं कर पाता, वह तुरंत दौड़कर (शिकायत करने) जाता है।

कलहेin a quarrel/dispute
कलहे:
TypeNoun
Rootकलह
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (कलह-शब्द)
पूर्वागतःone who has come/appeared earlier (first)
पूर्वागतः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootपूर्व + √गम् (गत)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (गत)
जयतिwins
जयति:
TypeVerb
Root√जि (जये)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
अक्षममाणःnot enduring; being impatient/intolerant
अक्षममाणः:
TypeParticiple (Present)
Rootन + √क्षम् (क्षमौ) (क्षममाण)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त (क्षममाण); नञ्-पूर्वक
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (अवधारण/हेतु/समर्थनार्थ)
प्रधावतिrushes forward; runs on
प्रधावति:
TypeVerb
Rootप्र + √धाव् (धावे)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
इतिthus (quoting)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण-समाप्तिसूचक अव्यय
आचार्याःthe teachers/authorities (say)
आचार्याः:
TypeNoun
Rootआचार्य
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन
Ā
ācāryāḥ
C
complainant
C
court

FAQs

It creates a clear procedural default in he-said/she-said affrays, encouraging prompt reporting and reducing prolonged retaliatory cycles.