Sutra 12
Devanagari script
यावद्द् हिरण्यमुपयोक्ष्यते तावद्दास्यामि इति स चतुर्गुणं दण्डं दद्यात् ॥ कZ_०३.१७.१२ ॥
Transliteration
yāvadd hiraṇyam upayokṣyate tāvad dāsyāmi iti sa caturguṇaṃ daṇḍaṃ dadyāt
Translation
जो किसी से यह कहलवाए कि ‘जब तक धन (हिरण्य) वसूल/उपयोग में न आ जाए, तब तक मैं दास बनकर सेवा करूँगा’, वह चौगुना दण्ड दे।
Word by Word
यावत्as long as / until
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
Formसम्बन्धाव्ययम्; यावत्-तावत् सहसंबन्धे; काल/परिमाण-सीमा सूचकः
हिरण्यम्gold; money
हिरण्यम्:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)
उपयोक्ष्यतेwill be used / will be appropriated
उपयोक्ष्यते:
TypeVerb
Rootउप-युज्
Formलृट् (भविष्यत्कालः); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (प्रयोगानुसारः: ‘will be used/appropriated/consumed’)
तावत्so long / for that long
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
Formसम्बन्धाव्ययम्; यावत्-तावत् सहसंबन्धे; ‘so long/that long’
दास्यामिI will give
दास्यामि:
TypeVerb
Rootदा
Formलृट् (भविष्यत्कालः); उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
इतिthus (quoting)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम्; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणचिह्नम्
सःhe
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
चतुर्गुणम्fourfold; four times
चतुर्गुणम्:
TypeAdjective
Rootचतुर् + गुण
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; संख्याविशेषणम् (‘fourfold’)
दण्डम्fine; punishment
दण्डम्:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)
दद्यात्should give / should pay
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formविधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थः); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
FAQs
Because coercion is used not merely to obtain a statement but to impose ongoing forced labour/servitude—an aggravated, continuing harm.