Sutra 7

Devanagari script

आतिपातिकानां पण्यानां अन्यत्राविक्रेयमित्यवरोधेनानुशयो देयः ॥ कZ_०३.१५.०७ ॥

Transliteration

ātipātikānāṃ paṇyānāṃ anyatrāvikreyamityavarodhenānuśayo deyaḥ

Translation

अतिपातिक (अत्यावश्यक/शीघ्र नष्ट होने वाले) माल के लिए, जब क्रेता ‘इसे अन्यत्र न बेचा जाए’ ऐसा प्रतिबंध लगाकर रोकता है, तब अनुशय (रद्द करने की अवधि) दी जानी चाहिए।

Word by Word

• आतिपातिकानाम्: of perishable (quickly spoiling) goods
• Type: Noun (Adjective used substantively)
• Root: आतिपातिक
• Form: षष्ठी-बहुवचनम्, पुं/नपुं (पण्य-सम्बद्धविशेषणम्)

• पण्यानाम्: of commodities/merchandise
• Type: Noun
• Root: पण्य
• Form: षष्ठी-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्

• अन्यत्र: elsewhere; in another place
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र
• Form: अव्ययम् (देश/विषय-निर्देशः)

• अविक्रेयम्: not to be sold; unsaleable/prohibited for sale
• Type: Verbal adjective (Gerundive/Kṛtya) used predicatively
• Root: वि-√क्री (क्रीञ्)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्; क्तव्य/यत्-प्रत्ययार्थः ‘विक्रेतुं न योग्यं/न कर्तव्यम्’

• इति: thus; as (stated)
• Type: Indeclinable
• Root: इति
• Form: अव्ययम् (उक्त्यवधारण/इत्यर्थे)

• अवरोधेन: by detention/seizure; by restraint
• Type: Noun
• Root: अवरोध
• Form: तृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; करण/हेतु-भावः

• अनुशयः: a penalty/fine
• Type: Noun
• Root: अनुशय
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; कर्तृ/विधेय-भावः

• देयः: is to be given/paid (shall be imposed)
• Type: Verbal adjective (Gerundive/Kṛtya)
• Root: √दा (दाने)
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; विधिलिङ्गार्थक-कर्तव्यता ‘दातव्यः’

Entities Mentioned

• buyer
• seller
• ātipātika goods

More Details

FAQs

What abuse is this sutra trying to prevent?

It limits coercive exclusivity: if a buyer blocks alternative markets (especially for time-sensitive goods), the law compensates by granting a rescission window to protect the seller from exploitative lock-in.