विवाहानां तु त्रयाणां पूर्वेषां वर्णानां पाणिग्रहणात्सिद्धमुपावर्तनं शूद्राणां च प्रकर्मणः ॥ कZ_०३.१५.११ ॥
vivāhānāṃ tu trayāṇāṃ pūrveṣāṃ varṇānāṃ pāṇigrahaṇātsiddhamupāvartanaṃ śūdrāṇāṃ ca prakarmaṇaḥ
विवाहों में—पहले तीन वर्णों के लिए उपावर्तन (वापसी/विवाह-निरसन) पाणिग्रहण से सिद्ध होता है; और शूद्रों के लिए सहवास/संभोग के आरम्भ (प्रकर्मण) से।
It reduces ambiguity in disputes (dowry/śulka, strīdhana, separation) by fixing when legal consequences attach, enabling predictable adjudication.