Sutra 5
Devanagari script
कर्मनिष्ठापने भर्तुरन्यत्र गृहीतवेतनो नासकामः कुर्यात् ॥ कZ_०३.१४.०५ ॥
Transliteration
karmaniṣṭhāpane bhartur anyatra gṛhītavetano nāsakāmaḥ kuryāt
Translation
नियोक्ता का काम पूरा होने तक, जिसने कहीं और से मजदूरी ले ली हो, वह (वहाँ का) काम नहीं करेगा, यदि उससे यहाँ काम पूरा होने में बाधा पड़े।
Word by Word
कर्मनिष्ठापनेin (the matter of) completing/bringing to completion the work
कर्मनिष्ठापने:
TypeNoun
Rootकर्मन् + निष्ठापन
Formसप्तमी एकवचनम् (अधिकरणे); नपुंसकलिङ्गम्; ‘कर्मस्य निष्ठापनम्’ = कर्म-समापन/स्थापन-क्रिया
भर्तुःof the master/employer
भर्तुः:
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formषष्ठी एकवचनम्; पुंलिङ्गम्
अन्यत्रexcept (in a different case)
अन्यत्र:
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
Formअव्ययम्; अपादान/विभागार्थे ‘except/otherwise than’
गृहीतवेतनःone who has received wages (already)
गृहीतवेतनः:
TypeNoun (adjectival)
Rootग्रह् (गृहीत) + वेतन
Formप्रथमा एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; ‘येन वेतनं गृहीतम् सः’
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
असकामःunwilling; without desire (to do it)
असकामः:
TypeNoun (adjectival)
Rootअ + सकाम
Formप्रथमा एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; ‘कामरहितः/अनिच्छन्’
कुर्यात्should do / should perform
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्
Entities Mentioned
E
employer (bhartṛ)W
worker (implied)FAQs
To avoid abandonment and ensure predictable completion of contracted tasks, stabilizing labor supply and project delivery.